Franczyza to jedna z popularniejszych form działalności biznesowej w naszym kraju. Świadczy o tym rosnąca liczba sieci, która według najświeższych badań wynosi już ok. 800. Każdy, kto chce rozpocząć w ten sposób ekspansję rynkową swojej firmy, powinien liczyć się z tym, że niezbędna jest znajomość uwarunkowań oraz pojęć prawnych. Pomoże to w lepszym zadbaniu o własny interes oraz organizacji systemu. Poznaj podstawowe aspekty prawne, które powinien znać każdy franczyzodawca.
Ustawa o franczyzie
Podstawowe informacje na temat tego, w jaki sposób powinna funkcjonować franczyza, wynikają bezpośrednio z systemu prawnego, jaki obowiązuje w tym zakresie w danym kraju. Niektóre z państw decydują się na wprowadzenie oddzielnego ustawodawstwa franczyzowego, natomiast pozostałe bazują na prawie cywilnym oraz swobodzie zawierania umów. Polskę należy umieścić w drugiej z tych grup. Sami franczyzodawcy oraz franczyzobiorcy domagają się uregulowania rynku i uchwalenia dedykowanej ustawy. Przez lata była ona konsultowana oraz zapowiadana przez kolejne rządy. Prace nad nią upadły jednak w 2024 roku i została ona wycofana z dalszego procedowania. Na ten moment nie ma informacji, aby projekt miał ponownie pojawić się w orbicie zainteresowania Ustawodawcy. W związku z tym kluczowe w kontekście funkcjonowania franczyzy w Polsce są przepisy kodeksu cywilnego, a także ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Bieżące informacje na temat ewentualnych zmian oraz inne przydatne porady dotyczące prowadzenia własnej franczyzy dostępne są pod tym adresem https://www.arss.com.pl/.
Umowa franczyzy
Dokumentem prawnym niezbędnym do funkcjonowania każdego punktu franczyzowego jest umowa franczyzy. Franczyzodawca zawiera ją z każdym z franczyzobiorców. Powinna ona jasno określać, co jest przedmiotem udzielanej licencji, jakie obowiązują zasady korzystania z niej, czy jakie są prawa i obowiązki obydwu stron. Im bardziej szczegółowa będzie umowa, tym mniejsze prawdopodobieństwo nieporozumień oraz wystąpienia wszelkich nieprzewidzianych sytuacji.
Brak dedykowanego ustawodawstwa franczyzowego oznacza, że obowiązuje zasada swobody zawierania umów, oczywiście w ramach obowiązującego systemu prawnego i przepisów zawartych np. we wspomnianym Kodeksie Cywilnym. Strony mają zatem dużą dowolność i elastyczność w zakresie zapisów zawartych w dokumencie. Generuje to zarówno szanse, jak i zagrożenia. Nie należy szukać wzorów umowy franczyzowej, a najlepiej zredagować ją tak, by uwzględniała indywidualne potrzeby i charakterystykę systemu. Z drugiej strony jednak może wymagać to dużych nakładów pracy i wiedzy prawnej, więc warto zwrócić się po pomoc do doradcy franczyzowego lub prawnika specjalizującego się w tej dziedzinie.
